رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت:

ارائه خدمات مراقبتی و درمانی رایگان به مبتلایان HIV

به گزارش نویدتهران،رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه ارائه خدمات بهداشتی و درمانی به مبتلایان HIV و خانواده آنها و افراد تحت مراقبت شبکه بهداشتی و درمانی رایگان است، گفت: افرادی که رفتار پرخطر جنسی یا اعتیاد دارند و سایر افرادی که فکر می ‌کنند در معرض خطر بودند، می‌ توانند به مراکز جامع خدمات سلامت در کل کشور مراجعه کنند و خدمات کاملا محرمانه دریافت کنند، پاسخ آزمایش فقط به خود فرد اعلام می‌ شود.

دکتر محمدمهدی گویا، در نشست خبری که به مناسبت روز جهانی ایدز در استودیو سلامت وزارت بهداشت و به صورت ویدئوکنفرانس برگزار شد، درخصوص روز جهانی ایدز، گفت: اول دسامبر برابر با ۱۰ آذر 1400، که به عنوان روز جهانی ایدز نامگذاری شده است را پیشاپیش به همه تلاشگران عرصه مبارزه با این بیماری در سراسر کشور، خداقوت عرض می کنم.

وی افزود: ما در شرایطی روز جهانی ایدز را برگزار می‌ کنیم که بیش از دو سال است که سراسر جهان درگیر اپیدمی جهانی کووید ۱۹ است. کووید ۱۹ آثار زیانبار و مخربی روی همه برنامه‌ های کنترلی بیماری ‌ها در سراسر جهان از خود برجای گذاشته است. در شرایطی به سر می ‌بریم که بسیاری از برنامه ‌های کنترلی بیماری ها به دلیل اهمیت برنامه کنترل کووید ۱۹ دچار آسیب شده و بسیاری از کسانی که درگیر کنترل بیماری ایدز در دنیا بودند مجبور شدند، خواسته یا ناخواسته به کار کنترل عفونت کرونا بپردازند و همین امر سبب شده در کنار سایر عوامل، شناسایی بیماران مبتلا به ایدز و مراقبت و درمان این بیماران دستخوش آسیب جدی شود که کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نبود.

دکتر گویا خاطرنشان کرد: سال قبل برای کنترل ایدز در دنیا و همچنین کشور ما سال خوبی نبود. اما توانستیم ظرف سال جاری بسیاری از خلاهایی که سال گذشته در رابطه با کنترل HIV داشتیم را جبران کنیم و دستاوردهای نسبتا خوبی در این عرصه به دست آوریم.

وی تاکید کرد: بعد از شروع پاندمی کرونا، شناسایی مبتلایان به HIV کاهش یافت و مراقبت و درمان هم به دلیل عدم مراجعه افراد مبتلا که به دلیل سیاست ‌های کنترل کرونا داشتیم و اجازه نمی داد ارتباط بین افراد مبتلا با مراکز بهداشتی درمان منظم باشد، سبب شد موارد کمتری از این بیماری شناسایی شود و موارد کمتری تحت مراقبت و درمان قرار گیرند، تا مبتلایان HIV بتوانند عمر طولانی تر توام با سلامت داشته باشند. اکنون دیگر وقت جبران این خلاها رسیده است. از سال قبل به گونه ‌ای برنامه ریزی کردیم تا ارتباطات لازم با بیماران را برقرار کنیم و برنامه ‌های آموزش و اطلاع رسانی خود را شدت بخشیم تا حتی یک لحظه وقفه در شناسایی مبتلایان اتفاق نیفتد.

رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، در ادامه تصریح کرد: در این راستا تلاش کردیم به اندازه کافی ذخیره‌ دارویی و تشخیصی در کشور فراهم شود که از این نظر با مشکل مواجه نباشیم. همچنین تلاش کردیم افراد تحت درمان به طور مرتب بتوانند آزمایشات لازم را بدهند تا آنها اطمینان داشته باشند که وضعیت سلامتشان به چه صورت است و چه کارهایی باید انجام دهند، اما هنوز به آنچه‌ می خواهیم، دست پیدا نکردیم، زیرا درست است که تمام شاخص ‌های این برنامه کنترلی را نسبت به سال ۱۳۹۹ ارتقا داده ایم، اما وقتی به قبل از پاندمی کرونا نگاه می ‌کنیم، با ایده‌ آل‌ هایی که در زمینه HIV درنظر داشتیم، فاصله داریم و به آن دست پیدا نکردیم.

وی با اشاره به تهیه برنامه پنجم استراتژیک ایدز کشور، عنوان کرد: این برنامه با مشارکت سازمان‌ های مختلف دولتی و غیردولتی تهیه شده است و در حال طی مراحل پایانی تصویبش است. همه سازمان‌ های درگیر برنامه خود و برنامه‌ های مرتبط با سازمانشان را تهیه کردند. ما امیدواریم با حمایت‌ هایی که در این زمینه صورت می ‌گیرد این خلاها را هم جبران کرده و هم بتوانیم دستاوردهای بیشتری داشته باشیم. البته هنوز با ایده ‌آل هایمان با زمینه بیماریابی فاصله داریم. در برنامه کمپین مبارزه با ایدز سال جاری یک برنامه یک ماهه را تدارک دیدیم که آموزش و اطلاع رسانی خود در سراسر کشور را به حداکثر ممکن برسانیم و بتوانیم ظرف این مدت، افرادی را که در معرض ابتلا به ایدز قرار دارند را آگاه کنیم که چگونه از خود مراقبت کرده و برای انجام آزمایش به مراکز مراجعه کنند، یا ‌اگر مبتلا به عفونت بودند، چگونه از خدمات مراقبتی و درمانی بهره مند شوند.

وی ادامه داد: فقط ظرف یک هفته گذشته که برنامه آموزش اطلاع رسانی آغاز شده، تاکنون، ۶۰ هزار مورد آزمایش در سراسر کشور برای افرادی که رفتارهای پرخطر داشتند، انجام دادیم و این موضوع یک دستاورد مهم محسوب می شود. امیدواریم در پایان این یک ماه، بتوانیم به حداکثر آنچه انتظار داریم، دست پیدا کنیم. اما بدیهی است که برنامه مبارزه با ایدز کشور به این کمپین محدود نخواهد شد و کماکان نیاز به آموزش و اطلاع رسانی در همه سطوح داریم و باید بتوانیم مردم و جوانان را نسبت به این بیماری، رفتارهای پرخطر اجتماعی و بین فردی و همچنین خطرات و عوارض ناشی از ابتلا و… آگاه کنیم. هرچند که درمان موفقی در حال حاضر در دنیا برای ایدز وجود دارد، اما درمان قطعی نیست و قبل از هر چیزی، لازم است که در زمینه تغییر رفتار، همه سازمان ‌های درگیر، اعم از دولتی و غیر دولتی و رسانه ها، نقش آفرینی کنند تا نسل جوانی سالم و به دور از بیماری HIV داشته باشیم؛ جوانانی که در عرصه مبارزه با این بیماری سرآمد جهان باشند.

رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت ادامه داد: از ابتدای شیوع این همه گیری تاکنون، ۸۱ درصد موارد ابتلا مربوط به مردان بود و ۱۹ درصد مبتلایان زنان هستند، اما این روند در سال ‌های اخیر تغییرات جدی داشته و درصد ابتلای بانوان افزایش یافته است.

وی ادامه داد: در حال حاضر ۳۲ درصد موارد ابتلا در سال ‌های اخیر، به بانوان مربوط بوده است، هرچند باز هم با درصد مردان تفاوت دارد، اما بازهم این مساله، بسیار جدی است. زیرا “روند همه گیری” موضوع بحث است؛ وقتی روند همه‌ گیری در مردان تفاوت چشمگیری با زنان دارد، اگر مراقبت و درمان را به دقت دنبال نکنیم و فرد مبتلا دستورات بهداشتی را رعایت نکند، طبیعی است که همسرش نیز در معرض خطر قرار خواهد گرفت، مگر اینکه آنها دقیقا از راه های پیشگیری بیماری آگاه باشند.

دکتر گویا در پاسخ به سوالی درخصوص موارد مطرح شده پیرامون جمع آوری وسایل پیشگیری از بارداری که در قانون جوانی جمعیت به آن اشاره شده و همچنین آثار آن بر افزایش موارد بیماری ‌های مقاربتی از جمله HIV ، بیان کرد: قانون جوانی جمعیت یک سیاست کشوری بسیار مهمی است که در کشور به طور جدی دنبال می‌ شود و دلایل آن هم کاملا مشخص است. طبیعی است که هرچه جمعیت به سمت ازدواج و باروری بیشتر پیش برود، یعنی روابط زناشویی و جنسی سالم تری وجود داشته باشد، بدیهی است که می توان انتظار داشت که موارد HIV نیز کمتر شود. بنابراین، این دو موضوع با یکدیگر ارتباط نزدیکی دارند؛ لذا اگر با برنامه ریزی دقیق این قانون اجرایی شود، باید انتظار داشته باشیم که روابط جنسی خارج از چارچوب ازدواج در کشور کاهش یابد و اطمینان داریم به دنبال این امر، عفونت HIV هم کاهش یابد.

وی در پاسخ به سوالی درخصوص لزوم توجه به سیاست ‌های بازگشایی مدارس در شرایط شیوع کرونای اُمیکرون، عنوان کرد: بازگشایی مدارس در ستاد ملی کرونا تصمیم گیری می‌ شود که خبره ترین افراد کشور در آن حضور دارند و تمام جوانب بازگشایی یا عدم بازگشایی را بررسی می‌ کنند. این اطمینان خاطر را به مردم می ‌دهم که هیچ تصمیمی اکنون بدون وجود شواهد علمی انجام نخواهد شد.

رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت اضافه کرد: درمورد سویه جدید کرونا هنوز سوالات بسیاری باقی مانده و آنچه که باعث نگرانیست فقط تغییراتی است که در ساختار ژنتیکی ویروس ایجاد شده است، اما وقتی این تغییرات در ساختار ژنتیکی رخ می ‌دهد و اینکه در آینده چه می ‌شود، هنوز نمی ‌توانیم پاسخ دهیم و اگر خوشبینانه نگاه کنیم، ظرف دوتا سه هفته آینده بسیاری از این سوالات را می‌ توان پاسخ داد، اما بازگشایی مدارس در شرایطی مورد تصمیم گیری نهایی قرار می ‌گیرد که موارد اساسی مورد ملاحظه باشد.

وی افزود: در تمام مرزهای رسمی کشور مراقبت مرزی داریم که شرح وظیفه مشخص دارند و هر تغییری که در وضعیت کشور و دنیا رخ می ‌دهد، اطلاع رسانی و دستورالعمل جدید صادر می ‌شود. برای همین سویه جدید هم دستورالعمل‌ های مراقبتی روز جمعه به سرعت در اختیار ماموران مرزی قرار گرفت و شخص وزیر نیز روز شنبه سرزده از فرودگاه امام خمینی (ره) باردید کردند و همه ماموران ما به وظایف خود آگاه هستند.

دکتر گویا در ادامه مطرح کرد: ما کار سختی پیش رو داریم، چون پرواز مستقیم به هیچ کدام از هفت کشور درگیر با سویه جدید کرونا نداریم، در نتیجه اگر کسی بخواهد به کشور ما بیاید، مجبور است از کشور ثالث بیاید که این امر کارمان را سخت می‌ کند. در هر حال با نیروی انتظامی مستقر با فرودگاه‌ ها و سایر مبادی مرزی هماهنگی صورت گرفته است تا اگر کسی غیرمستقیم هم وارد شد، ماموران ما اقدامات لازم را انجام دهند. اخذ ویزا توسط کسانی که از این هفت کشور می خواهند به ایران بیایند، به طور موقت لغو شده است.

وی ادامه داد: برای ایرانیان مقیم این کشورها نیز از دو هفته قبل تاکنون دستورالعمل ویژه تهیه شده است که در فرودگاه تست می ‌دهند و مراقبت می‌ شوند و اقدامات سختگیرانه برای آنها داریم.

دکتر گویا درخصوص تقسیم بندی سنی برای تزریق دُز سوم واکسن کرونا، تاکید کرد: تقسیم بندی سنی برای تزریق دُز سوم واکسن کرونا برای جلوگیری از ازدحام جمعیت در مراکز واکسیناسیون اعمال شده است و این مورد به مراتب کاهش پیدا می ‌کند و تمام گروه ‌های سنی واکسن کرونا را دریافت خواهند کرد. برای تزریق دُز سوم واکسن کرونا بیشترین تکیه ما به واکسن ‌های ایرانی است و خیالمان از این جهت راحت است.

رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه اعلام آمار موارد ایدز هرسه ماه یک بار منتشر می ‌شود، یادآور شد: کمیته کشوری ایدز، کمیته ای بین بخشی است که تمام سازمان ‌ها در آنجا عضو هستند و تصمیماتشان به استان‌ ها ابلاغ می‌ شود و بر این اساس اقدام می‌ کنند. کمیته وظیفه نظارتی بر برنامه HIV کشور دارد و به شکل مرتب تشکیل جلسه می‌ دهد.

ایدز در زندان افزایش نداشته است

وی درباره کنترل ایدز در زندان ‌ها توضیح داد: داخل‌ زندان‌ ها موارد ایدز افزایش نیافته است. روند کنترل ایدز در زندان‌ ها توسط سازمان زندان ها در کشورمان، در سطح دنیا برجسته بوده و این موضوع توسط سازمان‌ های بین المللی نیز تایید شده و اقداماتی که در رابطه با اطلاع رسانی و شناسایی بیماران در زندان ها انجام شده نیز مثال زدنی است‌.

رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت تاکید کرد: برنامه هایی که برای کنترل و پیشگیری از HIV در کشور انجام می شود، ارتباطی با طرح جوانی جمعیت ندارد و نباید این دو موضوع را به هم ارتباط داد. افراد مبتلایی که شناسایی کردیم، همسرانشان هم تحت مراقبت هستند و وسایل پیشگیری از بارداری در اختیارشان قرار می‌ گیرد. این دو موضوع، برنامه ‌های متفاوتی داشته و افراد شناسایی شده تحت مراقبت و درمان قرار دارند.

وی درخصوص داروهایی که برای این بیماری مصرف می‌ شود، گفت: بخش اعظم داروهای مورد نیاز بیماران توسط شرکت‌ های تولید کننده داخلی تامین می ‌شود و بخش کوچکی را در شرایط تحریم از طریق زیرمجموعه‌ های سازمان ملل تامین کردیم. درحال حاضر کمبود دارویی در این زمینه وجود ندارد.

دکتر گویا با تاکید بر اینکه تاثیر داروهای درمان ایدز بر کرونا اثبات نشده است، بیان کرد: در ابتدای کرونا برخی داروهای درمان ایدز مصرف می ‌شد، اما همه مطالعات نشان داد که این داروها نمی‌ تواند در درمان کرونا نقش برجسته داشته باشد. تلاش ‌ها در دنیا برای ساخت واکسن ایدز ادامه دارد، هرچند که به شدت تحت تاثیر ساخت واکسن کووید قرار گرفته است؛ اما هنوز نقطه روشن و موفقیت آمیزی که بشود عنوان کرد، وجود ندارد.

وی درخصوص دیده شدن سویه جدید ویروس کرونا در مبتلا به ایدز، بیان کرد: اینکه گفته شده اولین بار سویه جدید ویروس کرونا در مبتلایان به ایدز مشاهده شده، ما نیز در حد شنیده‌ ها اطلاع داریم و دولت آفریقای جنوبی چنین چیزی را اعلام نکرده است، اما نگرانی از این سویه جدید بسیار جدی است و این هفت کشور که شیوع سویه جدید کرونا از آنها گزارش شده است، شیوع بالایی از HIV را هم دارند. مبتلای به HIV کنترل نشده که به صورت منظم دارو دریافت نکرده باشد و سیستم دفاعی ضعیفی داشته باشد، چنانچه به کرونا مبتلا شود، احتمال اینکه موتاسیون‌ های ویروس رخ دهد وجود دارد و چون تعداد قابل توجهی افراد HIV مثبت در این کشورها زندگی می ‌کنند، این یک نگرانی جدی است که فکر می ‌کنم ظرف روزهای آتی به بخشی از آنها می‌ توان پاسخ داد.

وی افزود: علیرغم اینکه در مطالعات جهانی اعلام شد که کرونا می‌ تواند در مبتلایان به HIV شدیدتر باشد، ما مطالعاتی داشتیم که نتوانست چنین چیزی را به اثبات برساند، شاید یک دلیلش این است که مراقبت و درمان HIV ما مستقیم و بی وقفه است.

ارائه خدمات رایگان مراقبت ایدز

رییس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه ارائه خدمات به مبتلایان HIV، خانواده آنها و افرادی که رفتار پرخطر دارند و تحت مراقبت ما هستند، رایگان است، گفت: افرادی که رفتار پرخطر جنسی و اعتیاد دارند و سایر افرادی که فکر می ‌کنند در معرض خطر بودند، می‌ توانند به مراکز جامع خدمات سلامت در کل کشور مراجعه کنند و خدمات کاملا محرمانه دریافت کنند، پاسخ آزمایش فقط به خود فرد اعلام می‌ شود.