صالحی در آیین گشایش اجلاس گفت و گوهای فرهنگی آسیایی:

گفت و گو یکی از عوامل مشارکت جمعی در عرصه ارتباطات فرهنگی است

به گزارش نویدتهران،صالحی گفت: گفت و گو یکی از عوامل چندجانبه‌گرایی و مشارکت جمعی در عرصه ارتباطات و تعاملات فرهنگی است، این رویکرد مستلزم تغییر دوجانبه‌گرایی به چندجانبه‌گرایی ،تغییر فرآیند عرضه به فرآیند همکاری ،تغییر یک‌سویگی به دوسویگی، تغییر گفتن به شنیدن و تغییر خودترویجی به ترویج ارزش‌ها است.

سیدعباس صالحی در آیین گشایش اجلاس گفت و گوی های فرهنگی آسیایی که با حضور محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد، با بیان این مطلب افزود: اميدوارم دستاوردهاي اين اجلاس و كميسيون‌هاي چندگانه آن، در تقویت فهم مشترك مسائل و موضوعات موثر باشد و نتايج ارزشمندي در مسیر توسعه همكاري‌هاي دو جانبه و چند جانبه جوامع آسیایی به ارمغان آورد .

وی ادامه داد: تجربه های تاریخی در روابط بين‌الملل، نشان می دهد كه هر گاه ارتباط میان ملت ها در بستري فرهنگي سامان یابد ، پايدار، صلح‌آميز و منشأ توسعه بوده است. چرا که غایت ارتباط فرهنگی، اعتمادسازی و شکل گیری فهم مشترک است . هدف آن، شکل دادن به همکاری و شراکتی است که برای همه طرف ها سودمند بوده و مؤلفه‌های آن بر تبادل و دوسویگی استوار گردیده و به دنبال شکل دادن به معنا و مفهوم «ما» است. بنابراین هرچه برقراری ارتباط فرهنگی تعاملی‌تر، مشارکتی‌تر و تجربی‌تر باشد، احتمال موفقیت آن نیز بیشتر می‌شود.

صالحی تصریح کرد: از این روی شکل دادن به یک درک مشترک درباره مسائل مرتبط، تغییر از تک‌صدایی به گفت و گو، تحمل نشان دادن و استقبال از ایده‌های مختلف، از سازوکارهای اصلی چندجانبه گرایی در عرصه تعاملات و ارتباطات فرهنگی به شمار می رود.

وی خاطر نشان کرد: از آنجا که گفت و گو، بارزترین مثال برای چندجانبه‌گرایی و مشارکت جمعی در عرصه ارتباطات و تعاملات فرهنگی است، این رویکرد مستلزم تغییر دوجانبه‌گرایی به چندجانبه‌گرایی، تغییر فرآیند عرضه به فرآیند همکاری، تغییر یک‌سویگی به دوسویگی ، تغییر گفتن به شنیدن و تغییر خودترویجی به ترویج ارزش‌ها است .

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: مشارکت جمعی که بر پایه گفت و گو و تعامل سازنده شکل گرفته باشد، دربرگیرنده افزایش سطح تعامل است . توسعه ، حفظ صلح و ثبات در سطح بین‌المللی و منطقه ای نیز غالباً بر پایه مشارکت جمعی شکل می گیرد .چرا که مشارکت جمعی بویژه اگر بر پایه گفت و گو وتفاهم سازنده شکل گیرد، دربرگیرنده افزایش سطح همکاری و عمل مشترک است. از این رو در گفت و گوی فرهنگی، یافتن اشتراکات و همپوشانی ها اولویت می یابد و تبادل فرهنگ ها اگر بر پایه گفت و گو بنا شود، فضای مفاهمه و عمل مشترک بین جوامع را تسهیل می کند.

صالحی گفت: به دلیل وجود رابطه و پیوند مستقیم بین فرهنگ و توسعه، روند توسعه بدون در نظر گرفتن عامل فرهنگ، فاقد کار ویژه ای تضمین دهنده برای ادامه حیات خویش است . به همین رو، فرهنگ و عناصر فرهنگی و چگونگی تعامل میان فرهنگ ها، بر روند توسعه اقتصادی تأثیر به سزایی داشته وگفت‌وگو و تبادل فرهنگی، یکی از ابعاد مهم تسهیل کننده توسعه پایدار است.

وی تصریح کرد: توسعه پایدار آسیا نیز نیازمند ایجاد فضای بهینه تعامل میان فرهنگی این قاره، بر اساس مفهوم تنوع فرهنگی است تا با در نظر گرفتن خصوصیات انسانی و فرهنگی توسعه، و به کارگیریِ “هم ‌افزایی فرهنگ‌ها” به شکوفایی رسیده و موجب قوام بیشتر مولفه‌ها و عناصر مرتبط با حوزه توسعه پایدار شود. بی شک گفتمان سازی برای ایده “گفت وگوی فرهنگی ” و نسبت سنجی آن با دو مفهوم صلح و توسعه پایدار، به مثابه دو هدف اساسی جامعه جهانی بویژه در آسیا به شمار می رود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: در اين گفت و گوها و ارتباطات فرهنگي، تنوع فرهنگي بايد مورد احترام قرار گيرد. موضوع تنوع فرهنگي در كشورهاي آسيايي كه داراي تمدن‌هاي كهن هستند، بسيار صدق مي‌كند. قاره آسيا، وسيع‌ترين قاره جهان، در تاريخ تمدن‌هاي جهاني از جايگاه بالا و ويژه‌اي برخوردار است و براي حل چالش های پیش روی خود بايد بتواند با برقراري گفتگوهاي فرهنگي، علمي و ديني به روند صلح وثبات در دنيا كمك كرده و آن را ارتقا بخشد.

وی ادامه داد: مجموعه شرایط حاکم بر جهان و منطقه، حاکی از آن است که انسان امروز از ظرفیت فرهنگ و گفت و گوهاي فرهنگي به عنوان يك راهكار مؤثر كمترين بهره را گرفته است . آنچه امروز شاهد سيطره سنگين رفتار و افكار افراطي و خشونت طلبانه در مناطق مختلف جهان هستيم، ناشي از فقدان روح گفت و گو و تعامل فرهنگي بویژه میان نخبگان است و شوربختانه درگيري ها و منش افراطي و توأم با خشونت است که سايه بر مناطقي افكنده كه خود خاستگاه اصلي فرهنگ و گفتگو بوده‌ است. بررسي اجمالي تاريخ قاره آسیا به ما یادآور می شود که فرهنگ به عنوان اصلی ترین کالا و سرمایه از اين منطقه به ساير نقاط جهان عرضه شده است .

صالحی تصریح کرد: به همین جهت کارکردهاي حیاتی فرهنگ و سهم سازنده آن در مناسبات انسانی، امروزه نیز عامـل فرهنگ می تواند سهم اصـلی را در سرنوشت بشر رقم بزند. همین دلیل باعث شده کـه فرهنـگ از دهـه های پایانی قرن بیستم میلادي به برجسته تـرین و چـالش برانگیزتـرین موضوع در سطح جهان تبدل شود.

وی افزود: از این رو بي راهه نیست اگر گفتگوي فرهنگي را گفتگوهاي استراتژيك معرفي كنيم. زيرا در تعريف فرهنگ گفته شده: فرهنگ مجموعه ای از راه حل ها برای مشکلات ناشی از تطابق بیرونی و انسجام درونی است. همین تعریف را می توان برای استراتژی نیز به کار برد. همان طور كه فرهنگ بر سیاست ها و روش ها و راهكارهاي داخلي و خارجي كشورها مؤثر است. بنابر اين گفت وگوهاي فرهنگي در واقع يكي از استراتژيك ترين نوع گفت وگوها ميان جوامع و كشورها شناخته مي شود.

صالحی ادامه داد: گفت وگوهاي فرهنگي در واقع گفتگوهاي اساسي كشورها به منظور يافتن راه حل هاي مشترك براي مقابله با چالش هاي جهاني است .

وی افزود: براي اين كه گفت وگوهاي فرهنگي، اثر بخشي و بهره وري لازم را داشته باشد، بايد نخست در باره مفهوم و ارزش و جايگاه فرهنگ در جهان انساني به تفاهم رسيد. هر چند تفاوت هاي فرهنگي كشورها در تصميم گيري هاي كشورها نقش اساسي ايفا مي كند، اما نبايد به گونه اي شود كه از مزيت هاي مشتركات فرهنگي جهاني غافل بمانيم و باعث عميق تر شدن چالش هاي فراروي كشورها شويم .

صالحی گفت: کشف و درک معنای فرهنگ، نیازمند نگرش یا روشی است که به دنبال حل مشکلات و انجام اقدامات لازم باشد و مشارکت کنندگان را با هدف کشف درک معنای فرهنگ، تشویق به همکاری با یکدیگر کند. این نگرش زمینه را برای همکاری با یکدیگر برغم وجود تفاوت ها آماده می کند.

وی ادامه داد: ما مفتخر هستيم كه فرهنگ و تمدن ايراني اسلامی در كنار ساير فرهنگ ها و تمدن هاي بزرگ آسيا در طول تاريخ منادي گفت و گو، صلح، دوستي و تعامل با ديگر ملت‌ها بوده و این قاره در خود فرزانگاني چون سعدي، حافظ، رودكي، مولانا، فردوسي، گاندي، نهرو و اقبال پرورش داده است که چون خورشيدي تابان در آسمان شعر و ادب و نيز صلح و دوستي پرتوافشاني مي‌كنند.

صالحی گفت: به عنوان وزیر فرهنگ مفتخرم اعلام نمایم که رویکرد دولت در عرصه مناسبات با دولت ها و ملت ها نیز بر پایه گفتگو شکل گرفته است. این رویه هم در تعاملات سیاسی، که شاهد اخیر آن موضوع برجام است و هم در ارتباطات و تعاملات فرهنگی با سایر جوامع بویژه آسیا که از اولویت های اساسی در مناسبات جمهوری اسلامی ایران بشمار می رود، دنبال می شود . بر همین اساس هرگونه تعامل و همکاری فرهنگی بویژه میان نخبگان و اندیشمندان ایرانی و آسیایی مورد استقبال ما بوده و آنرا حرکتی سازنده در مسیر بالندگی و رشد فرهنگ وتمدن آسیایی می دانیم .

وی در پایان، ضمن آرزوی موفقیت برای این اجلاس، از شركت‌كنندگان و برگزار كنندگان آن تشكر کرد.